Müvafiq ixtisaslar üzrə qəbul və doktorluq ixtisas imtahan fənləri üzrə proqramları və sualları uyğun fakültələrin aşağıdakı səhifələrindən götürə bilərsiniz.

2026 -cı il üçün fəlsəfə doktoru proqramı üzrə doktoranturaya qəbul- FƏLSƏFƏ imtahan proqramı (azərbaycan və rus dilində) https://sociology.bdu.info.az/tehsil/dok-qebul-imt-proqramlari

“FƏLSƏFƏ” fənnindən doktoranturaya qəbul imtahanının sualları-2026

https://sociology.bdu.info.az/tehsil/dok-qebul-suallari  

Fəlsəfə (bütün ixtisaslar üzrə) Azərbaycan dilində

Fəlsəfə (bütün ixtisaslar üzrə) rus dilində

1. Dünyagörüşü: strukturu və tarixi formaları.

2. Fəlsəfə, predmeti və funksiyaları.

3. Qədim Hindistan və Çin fəlsəfəsi məktəbləri.

4. Antik fəlsəfə: kosmosentrizm.

5. Orta əsrlərdə Qərbdə fəlsəfi fikir: teosentrizm.

6. Orta əsrlərdə İslam fəlsəfəsi: Kəlam.

7. Sufizm, hürufizm.

8. Şərq peripatetizmi.

9. Orta əsrlərdə Azərbaycanda fəlsəfi fikir (Ə.Bəhmənyar, N.Tusi, Ş.Y.Sührəverdi).

10. İntibah fəlsəfəsi: antroposentrizm.

11. Yeni dövr fəlsəfəsi. Empirizm və rasionalizm.

12. Avropa maarifçilik fəlsəfəsi.

13. Klassik alman fəlsəfəsi.

14. Marksizm fəlsəfəsi.

15. XIX əsrin II yarısı – XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsi.

16. Ekzistensializm fəlsəfəsi.

17. Pozitivizm fəlsəfəsi.

18. Hermenevtika təlimi.

19. Praqmatizm və fenomenologiya fəlsəfəsi.

20. Varlıq problemi. Varlığın əsas formaları.

21. Materiya: müasir elm materiyanın struktur səviyyələri haqqında.

22. Hərəkət, onun tipləri və formaları.

23. Məkan və zamanın fəlsəfi xarakteristikası.

24. Dialektika ən ümumi əlaqə və inkişaf haqqında təlimdir.

25. Qanun anlayışı. Qanunların təsnifatı.

26. Kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəyişmələrinə keçməsi qanunu.

27. Əksliklərin vəhdəti və mübarizəsi qanunu.

28. İnkarı inkar qanunu.

29. Varlığın quruluşunu ifadə edən kateqoriyalar.

30. Determinasiya əlaqələrini ifadə edən kateqoriyalar.

31. Şüurun mənşəyi və ictimai təbiəti, formalaşma mənbələri.

32. Mənlik şüuru

33. Şüuri və qeyri-şüuri. Freyd nəzəriyyəsi.

34. İdrak fəlsəfənin obyekti kimi.

35. Hissi idrak və onun əsas formaları.

36. Rasional idrak və onun əsas formaları.

37. Elmi biliyin formaları.

38. Elmi idrakın empirik metodları.

39. Elmi idrakın empirik-nəzəri metodları.

40. Elmi idrakın nəzəri metodları.

41. Həqiqət nəzəriyyəsi. Həqiqət haqqında konsepsiyalar.

42. Yaradıcılıq və intuisiya.

43. Təbiətin fəlsəfi anlamı. “Coğrafi determinizm təlimi”.

44. Təbiət-cəmiyyət münasibətlərinin əsas mərhələləri.

45. İnsanın mənşəyi. Antropososiogenez.

46. İnsanın mahiyyəti və mövcudluğu.

47. İnsanda bioloji və sosial tərəflər.

48. Fərd, fərdiyyət, şəxsiyyət.

49. Həyatın mənası, ölüm və ölməzlik.

50. Sosial fəlsəfənin predmeti və funksiyaları.

51. Cəmiyyətin iqtisadi sferası.

52. Mülkiyyət və onun cəmiyyətdə rolu.

53. Cəmiyyətin sosial sferası.

54. Stratifikasiya təlimi

55. Cəmiyyətin sosial-etnik strukturu.

56. Cəmiyyətin demoqrafik strukturu.

57. Ailə və onun cəmiyyətdə rolu.

58. Cəmiyyətin siyasi sferası.

59. Dövlətin mənşəyi və mahiyyəti haqqında nəzəriyyələr.

60. Dövlətin əsas əlamətləri. Dövlətin tarixi tipləri və formaları.

61. Siyasi rejim və onun növləri.

62. Hüquqi dövlət və demokratik cəmiyyət.

63. Cəmiyyətin mənəvi həyatı və onun əsas ünsürləri.

64. İctimai şüurun strukturu və formaları.

65. İctimai psixologiya və ideologiyanın mahiyyəti.

66. Əxlaqi və hüquqi şüur.

67. Siyasi şüur.

68. Din ictimai şüur forması kimi.

69. Estetik şüur.

70. Tarixi prosesə dair baxışların təkamülü.

71. Tarixi prosesə formasiya və sivilizasiya mövqeyindən yanaşma.

72. Mədəniyyət anlayışı. Mədəniyyətin funksiyaları.

73. Sivilizasiya anlayışı və sivilizasiyaların tarixi tipləri.

74. Müasir dövrün qlobal problemləri.

75. Qloballaşma və onun əsas xüsusiyyətləri.

SABAH qrupları  (https://edu.gov.az/az/news-and-updates/23113-1) üzrə suallar

Ümumi fizika - “SABAH” proqramı ixtisasları üzrə

1. Qalileyin nisbilik prinsipi. Nyuton qanunları
2. İmpuls. İmpulsun saxlanma qanunu
3. Cazibə sahəsi. Kepler qanunları. Ümumdünya cazibə qanunu
4. Mexaniki iş və güc
5. Enerji. Kinetik və potensial enerji. Enerjinin saxlanma qanunu
6. Bərk cismin fırlanma hərəkəti dinamikasının əsas tənliyi. Qüvvə momenti
7. Ətalət momenti. Hüygens-Şteyner teoremi
8. İmpuls momenti. İmpuls momentinin saxlanma qanunu
9. İdeal maye. Axının kəsilməzlik qanunu. Bernulli tənliyi
10. Mayelərin laminar axını. Puazeyl düsturu
11. Rəqsi hərəkət. Harmonik rəqslər. Harmonik rəqsi hərəkətin sürəti, təcili və enerjisi
12. Mexaniki dalğalar. Elastik mühitdə dalğaların yayılması. Eninə və uzununa dalğalar. Səs dalğaları
13. Barometrik düstur. Bolsman paylanması. Perren təcrübəsi
14. Molekulların sürətlərə görə paylanması. Maksvel paylanması
15. Qazlarda molekulyar hərəkətin xarakteristikaları. Sərbəst yolun orta uzunluğu. Toqquşmaların orta sayı
16. Termodinamikada iş, istilik miqdarı və daxili enerji. Termodinamikanın birinci qanunu
17. Enerjinin sərbəstlik dərəcələrinə görə bərabər paylanma qanunu
18. Adiabatik proses. Adiabat tənliyi
19. Termodinamikanın ikinci qanunu. Dönən və dönməyən proseslər. Entropiya
20. Karno tsikli. İdeal Karno maşınının FİƏ. Karno teoremləri
21. Entropiya və termodinamik ehtimal. Bolsman düsturu
22. Real qazlar. Real qazın hal tənliyi. Real qazın daxili enerjisi
23. Qazlarda istilikkeçirmə. Qərarlaşmış istilikkeçirmə
24. Qazlarda diffuziya. Stasionar diffuziya
25. Elektrik yüklərinin qarşılıqlı təsiri. Kulon qanunu
26. Elektrik sahəsi. Elektrostatik sahənin intensivliyi. Qauss teoremi
27. Elektrostatik sahədə iş. Potensial. Potensiallar fərqi
28. Elektrik tutumu. Kondensatorlar. Kondensatorların birləşməsi. Yüklənmiş kondensatorun və elektrik sahəsinin enerjisi
29. Sabit elektrik cərəyanı. Dövrə hissəsi və tam dövrə üçün Om qanunları
30. Sabit elektrik cərəyanının işi və gücü. Coul-Lens qanunu
31. Maqnit sahəsi. Bio-Savar-Laplas qanunu.
32. Yüklü zərrəciklərin elektrik və maqnit sahəsində hərəkəti. Lorens qüvvəsi
33. Dəyişən cərəyan dövrəsində aktiv, tutum və induktiv müqavimətlər. Dəyişən cərəyan dövrəsi üçün Om qanunu
34. Maksvell tənlikləri
35. Elektromaqnit rəqsləri. Rəqs konturu. Tomson düsturu
36. Elektromaqnit dalğaları. Elektromaqnit dalğalarının əsas xassələri.
37. Həndəsi optika. Ferma prinsipi.
38. İşığın interferensiyası. Koherentlik. İnterferensiya zolaqlarının eni
39. Paralel üzlü lövhədən interferensiya
40. İşığın difraksiyası. Hüygens-Frenel prinsipi. Frenel zonaları
41. Fraunhofer difraksiyası. Bir, iki və çox yarıqdan difraksiya. Difraksiya qəfəsi
42. İşığın dispersiyası. Normal və anomal dispersiya
43. İşığın dispersiyasının elektron nəzəriyyəsi
44. İşığın polyarlaşması. Xətti polyarlaşmış işıq. Malyus qanunu
45. İşığın udulması. Buger-Lambert-Beer qanunu
46. İşığın səpilməsi. Reley səpilməsi
47. İstilik şüalanması qanunları
48. Fotoeffekt. Fotoeffekt qanunları
49. Hidrogen atomunun spektrlərindəki qanunauyğunluqlar. Spektral seriyalar. Ritsin kombinasiya prinsipi
50. Rezerford təcrübəsi. Atomun planetar modeli
51. Bor postulatları. Frank-Hers təcrübəsi
52. Heyzenberqin qeyri-müəyyənlik prinsipi
53. De-Broyl hipotezi. De-Broyl dalğasının faza və qrup sürəti
54. Normal və anomal Zeman effekti
55. Şredinger tənliyi
56. Kvant ədədləri və onların fiziki mənası
57. Radioaktivlik. Radioaktiv parçalanmanın qanunauyğunluqları
58. Rentgen şüalanması. Xarakterik və tormozlayıcı rentgen şüalanması. Mozli qanunu
59. Atom nüvəsinin proton-neytron modeli. Kütlə defekti və rabitə enerjisi
60. Atom nüvəsinin əsas xarakteristikaları. Nüvənin yükü, radiusu, spini və maqnit momenti

Ümumi kimya - “SABAH” proqramı ixtisasları üzrə

1. Atom orbitalları, elektron səviyyələrinin dolma ardıcıllığı
2. Karbon: modifikasiyaları, birləşmələri və xassələri
3. Silisium və onun birləşmələri: alınması və xassələri
4. Kükürdün mühüm birləşmələri. H₂SO₄ turşusu, alınması və xassələri
5. Azot, azot birləşmələri və onların xassələri. HNO₃ turşusu, alınması, xassələri
6. Fosfor. Fosforun modifikasiyaları. Fosforun turşuları
7. Qələvi-torpaq metalları: alınması və xassələri
8. Həssaslıq və onun artırılma üsulları
9. Seçicilik və onun artırılma üsulları
10. Heterogen sistemlərdə tarazlıq. Həllolma hasili və həllolma. Həllolmaya təsir edən faktorlar
11. Aktivlik, aktivlik əmsalı və ion qüvvəsi
12. Məhlullar. Məhlulların tərkibinin ifadə üsulları
13. Termodinamikanın I qanunu və onun müxtəlif proseslərə tətbiqi
14. Məhlulların kolliqativ xassələri. Osmos təzyiqi. Vant-Hoff tənliyi
15. Kimyəvi reaksiyanın sürəti. Kimyəvi reaksiyaların tərtibi və molekulyarlığı
16. Elektrodların təsnifatı: I və II növ elektrodlar
17. Alkanlar: alınması və xassələri
18. Dien karbohidrogenləri. Hidrogenhalogenidlərin və halogenlərin divinilə birləşmə reaksiyaları
19. Üzvi birləşmələrdə induksiya və mezomer effektləri. Hiperkonyukasiya
20. Alkenlər. Etilenə halogenin birləşmə reaksiyasının mexanizmi
21. Benzol: alınması və xassələri
22. Spirtlər: alınması və xassələri
23. Reaksiyanın sürətinin temperatur asılılığı. Arrenius tənliyi. Aktivləşmə enerjisi
24. III A yarımqrup elementlərinin ümumi xarakteristikası. Alüminiumun xassələri və sənayedə alınması
25. Kimyəvi əlaqə və onun növləri. İon əlaqəsi
26. Hidroliz. Duzların hidrolizinin mexanizmi. Hidroliz dərəcəsi və sabiti
27. VIII B yarımqrup elementlərinin ümumi xarakteristikası. Dəmir, alınması və xassələri
28. Mis: alınması, xassələri və kompleks birləşmələri
29. Azot və fosfor gübrələri: tərkibləri və alınma üsulları
30. Maddələrin aqreqat halları. Amorf və kristallik halın xüsusiyyətləri. İzotropluq və anizotropluq
31. İşıqudmanın əsas qanunları
32. Atom-absorbsion analiz metodu
33. Lüminessent analiz metodu. Molekullarda enerjı keçidləri
34. Fiziki-kimyəvi analiz metodları
35. Kimyəvi tarazlıq. Kütlələrin təsiri qanunu. K_P, K_C və K_N arasında əlaqə
36. Gibbsin fazalar qaydası. Suyun hal diaqramı
37. Hess qanununun kimyəvi reaksiyaların istilik effektlərinin hesablanmasına tətbiqi
38. Termodinamikanın II qanunu. Enrtopiya
39. Kataliz. Katalizatorun xüsusiyyətləri
40. Aldehid və ketonlar, onların enollaşma ilə gedən reaksiyaları
41. Zülallar və aminturşular
42. Karbohidrogenlərin krekinq və pirolizi, onların praktiki əhəmiyyəti
43. Fenol: alınma üsulları, fenol molekulunda elektrofil əvəzlənmə reaksiyaları
44. Birəsaslı karbon turşuları: alınma üsulları və xassələri
45. İdeal məhlullar. Raul qanunu. Raul qanunundan kənaraçıxmalar
46. Homogen katalitik reaksiyaların xüsusiyyətləri və kinetikası
47. Fotokimyəvi reaksiyalar. Fotokimyanın qanunları. Kvant çıxımı
48. Kimyəvi kinetika. Kimyəvi reaksiyanın sürəti. Kimyəvi reaksiyaların tərtibi və molekulyarlığı
49. Termodinamik potensiallar. Maksimal faydalı iş
50. Turşu və əsas nəzəriyyələri
51. Ərinti və məhlulların elektrolizi. Faradey qanunlari
52. Turşu-əsas titrləmə metodu, indikatorları
53. Elektrokimyəvi analiz metodlarının təsnifatı
54. Müqayisə və indiqator elektrodları
55. Zəncirvari reaksiyalar. Şaxələnməyən zəncirvari reaksiyaların kinetikası
56. Karbohidrogenlərin halogenli törəmələri, onlarda S_N1 və S_N2 əvəzlənmənin   sxemləri
57. Aldehid və ketonlar. Protonlaşma ilə aldehidlərin karbonil aktivliyinin artırılması, həmin əsasda asetal və yarımasetalların sintezi
58. Alkinlər. Asetilenin turşu xassəsinin izahı, asetilenə  elektrofil və nukoeofil birləşmə reaksiyaları
59. Monosaxaridlərin kimyəvi xassələri
60. Optiki aktivlik. Enantiomerlər və diastereomerlər, R-və-S nomenklaturun prinsipləri

Ümumi biologiya - “SABAH” proqramı ixtisasları üzrə  

1. Biologiyanın əsas anlayışları və onların mahiyyəti
2. Bioloji tədqiqatlarda istifadə olunan müasir metodlar və texnologiyalar
3. Canlı sistemlərin təşkili səviyyələri və onların qarşılıqlı əlaqəsi
4. Hüceyrə nəzəriyyəsi, hüceyrənin quruluşu
5. Hüceyrənin qeyri-üzvi birləşmələri
6. Hüceyrənin üzvi birləşmələri
7. Sitoplazma və onun orqanoidləri
8. Epitel toxuma: quruluşu, təsnifatı və funksional əhəmiyyəti
9. Sinir toxuması: quruluşu və refleks qövsü
10. Birləşdirici toxuma: quruluşu, təsnifatı və funksiyaları
11. Əzələ toxuması: quruluşu, növləri və funksional xüsusiyyətləri
12. Bitki toxumaları və onların növləri
13. Bitkilərin taksonomiyası, binar nomenklatura
14. Örtülütoxumluların əsas xüsusiyyətləri və sistematik mövqeyi
15. Birləpəlilər sinfinin əsas xüsusiyyətləri
16. İkiləpəlilər sinfinin əsas xüsusiyyətləri
17. Çiçəkli bitkilərdə ikiqat mayalanma
18. Çılpaqtoxumlular şöbəsi, onların çoxalması
19. Ali sporlu bitkilər. Mamırların çoxalması və əhəmiyyəti
20. Qıjıkimilər, çoxalması
21. Yosunlar: quruluş, çoxalma və təsnifat xüsusiyyətləri
22. Göbələklər və onların ümumi xüsusiyyətləri
23.  Şibyələr: quruluş, çoxalma və təsnifat xüsusiyyətləri
24. Məməlilərin ekoloji qrupları və adaptiv xüsusiyyətləri
25. Parazit qurdlar və onların törətdiyi xəstəliklər
26. Həşəratların müxtəlifliyi və təbiətdə rolu
27. Xordalı heyvanların müxtəlifliyi və əhəmiyyəti
28. Hüceyrənin mitoz bölünməsi
29. Cinsiyyət hüceyrələrinin yetişməsi. Meyoz
30. Orqanizmlərin çoxalma formaları, nəsil növbələşməsi
31. Çoxhüceyrəli heyvanların fərdi inkişafı – ontogenez
32. İnsanın embrional inkişafının əsas mərhələləri
33. Bakteriyalarda qidalanma formalarının təsnifatı və onların əsas xüsusiyyətləri
34. Müasir virus xəstəlikləri və onların profilaktikası
35. Birhüceyrəli heyvanların törətdiyi xəstəliklər
36. Mikroorqanizmlərin seleksiyası, biotexnologiyada rolu
37. Mendelin qanunları
38. Mutasiya və onun növləri
39. Modifikasiya dəyişkənliyi
40. Cinsiyyətin genetikası və cinsiyyətlə ilişikli irsiyyət qanunauyğunluqları
41. Qeyri-allel genlərin qarşılıqlı təsir formaları
42. Genetik xəstəliklər
43. Populyasiya genetikası. Hardi-Vaynberq qanunu
44. Zülalların biosintezi
45. Gen ekspressiyası, tənzimlənməsi
46. Epigenetik mexanizmlər
47. Hüceyrədə ATF sintezi
48. Fotosintezin işıq mərhələsi
49. Fotosintezin qaranlıq mərhələsi
50. DNT-nin quruluşu və RNT molekulları
51. Hüceyrədə enerji mübadiləsi və onun mərhələləri
52. Bitki və heyvan seleksiyasında istifadə olunan müasir seleksiya metodları
53. Biotexnologiyanın kənd təsərrüfatında tətbiqi, ərzaq təhlükəsizliyinin təminatı
54. Makrotəkamülü sübut edən dəlillər
55. Ətraf mühitin antropogen çirklənməsinin orqanizmlərə təsirinin  monitorinqi
56. Xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin təsnifatı və biomüxtəlifliyin qorunmasında rolu
57. Populyasiyanın əsas xüsusiyyətləri, dinamikası və artım modelləri
58. Biomüxtəlifliyin səviyyələri və onun qorunması
59. İqlim dəyişikliyi və digər qlobal ekoloji problemlərin ekosistemlərə təsiri
60. Ekosistemlərdə enerji axını, məhsuldarlıq və qida (trofik) piramidaları

Əlaqə bdudoktorantura@gmail.com